Unutulan Zarafet

Kadın ve Aşk

Kadın ve Aşk

Kaybettiğime inandığım bu şehir, bir zamanlar mutluluğun, seviyenin, asaletin ve edebin merkeziydi sanki. Şehirlerin gizemleri, tarihsiz yapılanmaları, savaşları, fetihleri vardır; örfleri, adetleri, güzellikleri ve doyumsuzlukları da... Geçmişte bunları doya doya yaşamak benim mutluluğum oldu. Her şehrin bir hikayesi vardır ya, düşündüğümde içimi bir hoş eder. Ellerimin arasından kayıp giden, tutamadığım zamanların şehrinden bahsetmek istiyorum şimdi. Dünyanın incisi, eşsiz güzellikleri olan bu şehrin insanlarında o eski saygınlık, itibar, anlayış, sevgiler ve kucaklaşmalar kalmadı artık.

İtiraz hakkınız mahfuzdur efendim. Gözlerimin önünde her gün biraz daha kayboldu bu şehir. Elbette tebahhur etmedi, uçmadı, yıkılmadı, erimedi. Ama gitti, kayboldu bir şekilde. Farkında mısınız? Konuşamıyoruz artık. Konuşurken dahi sözcükler isyanda. Dağarcığımızı daraltıyoruz adeta. Üç beş kelimeyle konuşmak ne ya? Meramımızı anlatamadıkça... Evet, çok göç aldı bu şehir, çok değişti. Dilim varmıyor ama taşralaştı. Dil de değişti, sözcükler de, anlayışlar da. Bu durum çok gücüme gidiyor.

Buyursun gelsinler. Gelsinler de hangi yöreden geliyorlarsa törelerini getirmesinler. Dedikleri gibi: İstanbul'da yaşamak değil, İstanbul'u yaşatmak olmalıdır amaç. "Onlar benim şehrime uysunlar, adetlerimi öğrensinler" derken, benim onlara uymam gerekliliğini dayatmasınlar. Bu, bir kaybolmanın ta kendisidir bence. Çok yıllar önce şarkılara söz olmuş, Kadıköy'den kalkan bir 8-15 vapuru vardı. Vapurun içi kalitenin ta kendisiydi. Sabahları o saatte işe giden herkesin kullandığı bir vapurdur. Kişiler kendince belirledikleri yerlere otururlardı. Saygı öyle tamamdı ki cesaret edip kimsenin yerine oturamazdık. Basit ve sessiz bir saygı kuralından bahsediyorum.

Buna benzer daha neler neler yitirmedik bu şehirde? Selamlaşmalar, gülümsemeler, ölçülü davranışlar, kibarlıklar... Sosyal yaşamın simgesiydi bunlar. Hiç kuşkusuz siz bunları yaşıyor ve yaşatıyorsunuzdur. Genele şamil ediyorum konuyu. Eminim ki siz de benim kadar müştekisinizdir. Hayal bu ya... Şehirler de ülkeler gibi olsun isterdim. Zaman bana bu düşünceyi benimsetti. Her şehrin halkı hep birlikte yaşayarak mutlu olsaydı, bana göre çok da hoş olurdu. Ben de şehrimi daha çok sahiplenirdim. Çok mu ütopik düşünüyorum sizce?

İnsan kendini düşününce benmerkezci oluyor biraz. Netice itibarıyla artık kimsenin aramadığı bir kayıp şehirde yaşıyorum. Eşsiz hikayeleri olan bu sıradanlaşan şehirdeki insanlardan değer, saygı ve anlayış bekliyorum. Bekliyorum ve bekliyorum... Doğduğum bu şehri bana geri versinler. Deniziyle, kıyılarıyla, evleriyle... Örf ve adetleriyle, zarif kadınları ve beyefendi erkekleriyle, çocukları ve masumiyetleriyle... "Geçen geçmiştir" demeyeceğim; güzellikleri yansıtmaya, öğretmeye ve yaşatmaya çalışacağım.

"Modan geçti" diyorlar bana. İyi ve güzel şeylerin modası sizce de geçer mi?

Yorumlar (0)

Kartpostal

İz Bırakan Deneyimler

Tangolar

Uçağı JFK'ye inmişti. Uçağın minik penceresinden göğe baktığında, sabah karanlığının ardında hâlâ saklanmakta olan günün hangi telden estiğini anlamak zordu. “Hava durumuna bakmalıyım,” derken, yer görevlisinin dikkatli ve ritmik hareketlerine kaydı bakışları. Devasa uçağın burnunun altındaki minnacık bedeni ve iki adet parlak kırmızı sihirli değneğinin eşliğinde, biraz önce 30 bin feet'te gümürdeyen koca uçağı kuzu kuzu park ettiriyordu kadın yer görevlisi...

Uzun yolun tozunu kanatlarından silkeleyen koca kuşun içindeki enerji ise tavan yapmıştı! On saatliğine dışarıda olup bitenden ayrı kalmış olan 380 yolcu, memeye sarılmış aç bebekler gibi telefonlarına sarılmıştı. Rengârenk bir lisan mozaiği, uğultulu bir sohbet bulutu olarak uçağın içini doldurmuştu. Bu kadar lisan arasında Türkçe bir iki laf yakalayıvermişti kulakları. Yaşadığı şehirde her an en az üç dil konuşulurdu. Türkçe bunlardan biri olmamasına rağmen, nerede olursa olsun güzelim ana dili, suya düşen zeytinyağı damlası gibi yüzeye çıkardı hemen.

Evet; bir erkek sesi gümrük formlarını doldurduğunu ve evet, pasaportunu da elinde tuttuğunu, evet evet, vize kuyruğu ne kadar uzun olursa olsun amcasının bekleyeceğinden kuşkusu olmadığını, elbette, inşallah, tabii ki onları geri arayacağını anlatıyordu.

Birdenbire kendisinin JFK'ye ilk inişini anımsadı. O gün uçağın camından dışarı ilk kez bakarken New York'un henüz bilmediği ve sıkı sıkı saklaması gereken bir sırrı vardı. Oraya kalmak için gelmişti, gezmek için değil. Nasıl olacaksa olacaktı, bu kadarı gerçekleşmişti ya, şimdilik o da yeterdi.

Çok gerilerde bırakılmış o gençliğin cahil cesaretiyle başlayan koca bir macera... “Baba, Brooklyn tek ‘o’ mu, iki ‘o’ muydu?” “Tamam, doldurdum kâğıdımı ve vize sayfasının arasına koydum...” Kulak misafiri olduğu adamın heyecanını çok iyi anlıyordu.

İstanbul'da üniversite öğrencisiydi. Babasının mali durumu ancak ilk seneye yetmişti. Eğitimine devam edebilmek için çalışmak zorunda olduğunu anladığında, hepsi mühendis olan amcalarından biri ona, yine mühendislik yapan iki arkadaşının yanında iş buldu. Ofis Taksim'deydi, Nişantaşı'nda kaldığı kız yurduna yürüme mesafesindeydi.

Ofiste iki patronu vardı: saçları dökük, göbekli, 40'lı yaşların tüm özelliklerini sergilemekte olan sevimsiz iki adam.

Zevksizce döşenmiş ofisin açılması, telefona cevap verilmesi, gelenin gidenin karşılanması, not alınması ve arada bir verilen mektupların daktilo edilmesi gerekiyordu. Masadaki siyah telefon, savunmada silah olarak kullanılabilecek kadar ağır bir ahizesi olan, antika denilebilecek kadar eski bir modeldi. Kullanmayı pek bilmediği daktilo makinesi, neyse ki, elektrikli ve epey yeni bir modeldi.

Bir süre sonra masasının küçük köşesini biraz neşelendirmek istedi. Duvara bir şeyler asmak iyi olurdu. O günkü aklıyla bir haritanın güzel olacağına karar vermişti. “Hem de bakar bakar gezme hayalleri kurarım,” diye düşünmüştü.

Pan Am'ın uçuş yaptığı tüm büyük havaalanlarını yay şeklinde, mavi çizgilerle birbirlerine bağlayan kocaman bir dünya haritası vardı elinde. Onu masasının arkasındaki duvara bir güzel astı.

O zamanlarda “ihtiyar adam” diye nitelediği, aslında sadece 45 yaşında olan birinci patronunun onaylamayan bakışlarına karşın haritasını tutmayı başarmıştı. “Ne alaka? Burası seyahat acentesi mi?” diye homurdanmıştı patronu.

Bir sabah yakalanmıştı. New York-İstanbul arasındaki çizgiyi kalın kırmızı flomasterle çizip hayal kurarken patronu arkasında dikilmişti. “Ooo, İstanbul-New York arası kırmızı mı olmuş? Vaaay, kızımız New York'a mı gidiyormuş yoksa?” diye alaylı bir sesle sormuştu. Hemen elindeki kalemi arkasına saklayıp ona doğru dönmüştü. Utangaç bir sesle “Yok, daha değil,” derken masanın arkasında kaybolmak istemişti. “Bir gün belki,” diyerek daktiloya dönmüştü. Şimdilik sadece evrene yolladığı mesajlardan biriydi, hepsi bu.

Adam biraz lüzumsuz bir abartıyla kahkaha atmıştı. “Sen önce İngilizce derslerinin parasını kazanmak için daktilo becerilerini geliştir bence,” diye alaylı bir edayla kendi masasına yürümüştü.

Çok kızmıştı. O gün ofisten çıkmadan önce kırmızı flomasterle haritanın üzerindeki çizgiyi biraz daha kalınlaştırdığında, boyanın kâğıdın üzerinden geçip arkadaki bembeyaz duvarı lekelemesini zevkle izlemiş ve öfkesi azıcık dinmişti.

Bu kalp kırıklığının üzerinden iki yıl geçmişti. İngilizceyi hâlâ öğrenememişti ama daktiloyu bayağı sökmüştü. Okulu bitmiş ve artık çalışmak için bir sebebi kalmamıştı. Çok kısa bir süre sonra şans eseri hayalleri gerçek oldu. Brooklyn'deki teyzesi onu davet etmişti. Her şey yolunda gitmiş, vizesini almıştı. Gidiyordu!

Her şeyi, duvardaki kırmızı leke dâhil, geride bırakarak yola koyulmuştu. Pan Am ile uçmak istemişti ama annesi ve babası onu yalnız yollamaya razı olmadıklarından ve üç kişiye Pan Am'dan bilet almak çok pahalı olacağından, Yugoslav Havayolları'nın indirimli uçuşlarından biriyle üçü birlikte İstanbul'dan JFK'ye uçmuşlardı. Uçağın içindeki yolcu seli, el bagajları, köpekleri ve çocukları eşliğinde, açılan kapıya doğru resmigeçidi başlatmıştı. O beklemeye karar verdi, acelesi yoktu nasılsa. Yanından geçen Türk adam hâlâ telefonda çok gergindi. Önünden geçerken ona bir gülücük yolladı ama adamın heyecan bürümüş gözleri ona bakmadan geçmişti. Gülümsemesi havada asılı kaldı. Çıkma sırası ona geldiğinde, enerji stoklarının dibine vurmuş oldukları her hâllerinden belli olan kabin görevlilerine teşekkür ederek uçaktan ayrıldı. Küçük el valizini ve fotoğraf makinesi çantasını yuvarlayarak, inen yolcuların terk ettiği uçağa binip uçmak için bekleyen uykulu yolcuların arasından geçtikten sonra pasaport kontrol noktasına doğru yönlendi.

İlk indiği günden bugüne aradan 45 yıl geçmişti. Sayısını unuttuğu uçuşlar yüzünden havaalanının geçirdiği değişiklikleri az çok yaşamıştı. Değişmeyen tek şey ortamdaki kaostu. Yer gök inleten ışıklı ilanlarıyla, içindeki rengârenk malları koridorlara taşan kapısız duvarsız dükkânların sayısı katlanarak artmıştı. Önünde yürümekte olan çiftin konuştuğu dili anlamasına gerek yoktu. Kadın besbelli alışveriş tılsımına tutulmuş ve yanındaki adamın onu kolundan çıkışa doğru çekiştirmesine aldırmıyordu bile. Gülmeden edemedi. Annesini de böyle çekiştire çekiştire çıkmışlardı JAT'tan indiklerinde. Çok severdi rahmetli, her şeyi ellerdi, alsın ya da almasın. Babası da hiç tahammül edemezdi alışveriş muhabbetine.

Pasaport kontrol binasında çarçabuk ilerleyen vatandaşlar kuyruğunda onun sırası gelmişti bile. Suratsız gümrük memuru pasaportunu damgalayıp evine hoş geldiğini söylerken, kalabalık “vatandaş olmayanlar” kuyruğunu son bir kez daha tarayan gözleri, kendisini gençlik yıllarına ışık hızıyla döndüren Türk adamı bulamamıştı. Yarı uykulu, geçmişteki anıların kalıntılarını hâlâ canlı tutan düşünceler kafasında, Jamaica ile JFK arasındaki hava trenine atlamıştı. Gün hafiften ağarıyordu. Trenin sonlarından bir yerden bir bebek çığlık attığında tren onun durağına varmıştı. Alışılmış bir çeviklikle merdivenlerden süzülerek alt kata indi. İstasyonun dışında onu şehre götürecek sarı bir taksi durdurmak için elini kaldırdı. Az sonra sesler, binalar, trafik ve insanlar selinin içinde yol almaktaydı. 45 dakika sonra taksi Park Avenue'nun altından geçen tünele yöneldiğinde, kafasında duraklatmış olduğu anıları yeniden harekete geçmişti. Bir gün, neden olduğunu tam olarak hatırlayamadığı bir sebeple kendini Park Avenue üzerinde bulmuştu. Başını kaldırdığında Grand Central tren istasyonunun üzerinden 59 katıyla yükselen 200 Park Avenue'yu görünce yere mıhlanmış gibi kalmıştı. Manhattan'da bina kıtlığı yoktu tabii, öyleyken bu binanın ne özelliği vardı? Bu bina Pan Am binasıydı! En üst katında, dev gibi, mavi harflerle şehrin tepesinden güneye doğru sesleniyordu adeta. Taksim'deki tatsız anısının üzerinden tam üç yıl geçmişti. O şimdi rüyalarını süsleyen şirketin binasına bakmaktaydı.

İşi gücü unutup, madalyasını almak için podyumda yürüyen muzaffer bir atlet edasıyla binanın lobisinden içeri girmişti. Henüz fotoğraf makinesi yoktu. Bu şahane lobiyi anılarında canlı tutabilmek için bir kartpostal satın almayı ve onu günlüğüne iliştirmeyi uygun görmüştü. Biraz aylaklık ettikten sonra kapıdaki güvenlik görevlisinin bakışlarından rahatsız olmuş, henüz İngilizcesi iyi olmadığı için belki bir şey sorar da cevap veremez korkusuyla fazla göze batmadan geldiği yoldan geri çıkmıştı.

Şimdi altından geçmekte olduğu eski Pan Am binası artık MetLife'ındı. Onun adı vardı tepesinde. Ya La Martin Caddesi'ndeki o küçük ofise kim taşınmıştı acaba? Beyaz duvarındaki kırmızı lekeye ne olmuştu? Çoktan boyanmıştır o, diye geçti aklından. Kocaman hayallerini hiç alay etmeden sessizce paylaştığı sırdaşıydı o duvar. Olsundu, bu binada el değiştirmişti ama yaşanmışlıklar miras kalmıştı. Birebir anların geçmişte kalan izlerini ne boyalar ne emlakçılar yok edebilirdi. Taksinin kapısını kapatıp şehrin yoğun gürültüsüne uykulu bedenini saldığında, “Kartpostalı bulmalıyım,” diye not düştü kafasında.

Yorumlar (0)
Bir başka İstanbul - Tarihsel dokusuyla Zeyrek

Bir iş gününü sonlandırıp fotoğraf projeme devam etmek için Sanayi Mahallesi'nden metroyla yola koyuldum. Bir yandan "Neler karşıma çıkar?" diye düşünürken, diğer yandan sokakların içinde kafamda kurguladığım görüntüleri nasıl oluşturur ve çekerim planlamasıyla ineceğim durağa gelmiştim. Araçtan inerek Haliç Köprüsü'nden Küçükpazar istikametine yürümeye başladım.

Etrafta bir sürü insan, farklı coğrafyalardan İstanbul'u ziyarete gelen turistler, birbirinden farklı diller ve insan tipleri vardı. Meraklı bir izleyişle konuşulanlara kulak misafiri olmaya çalışıyordum. Her bir sese "Bana bir fotoğraf hikayesi verir mi?" diye kulak kabartıyor, bir yandan da "Acaba ileride daha iyi bir an yakalayabilir miyim?" gibi kafamda gitgeller yaşıyordum.

Tüm bunları yaşarken sokaktaki insan sesleri, evrensel iletişime katılan bir müzik gibi gelmeye başladı. Sesler bazen reggae, bazen caz ya da geleneklerine ait etnik müziklerin yansımasıydı. Birden aklıma Nina Simone’un on sekiz bin kişilik bir üniversitede söylediği "Şarkılarımı sadece buradaki üç yüz siyah arkadaşım için söylemeyeceğim" sözleri geldi. Öyle ya, caz önce etnik olarak başlamış, sonra evrensel olmuştu.

Dedim ya, "İleride daha iyi bir an yakalayabilir miyim?" hayaliyle yoluma devam ettim. Sokaklarda yürümeye başladım; nasıl ve neyi fotoğraflarım düşüncesiyle dolaşırken kafamda Muddy Waters, Joan Baez, Buena Vista Social Club, Goran Bregovic ve daha nicelerinin şarkıları yankılanıyordu. Sonunda kendimi Ahmet Abi’nin kahvesinin önünde buldum. Bir çay söyledim, tanıdık simalarla sohbete başladım. Konuşmalar, hal hatır sormalar devam ederken solumda daha önce hiç görmediğim birini fark ettim. Sordum, kimse tanımıyordu.

Fotoğrafta görmüş olduğunuz duruşuyla, çalan telefonunu açıp konuşmasıyla ve üzerindeki keçe ceketiyle farklı bir kişiydi. Ses tonu çok melodik, üslubu orada bulunan birçok insandan değişikti. Göz teması kurarak selam verdim. “Merhaba dostum” diye söze başladı; konu konuyu açmaya, sohbet koyulaşmaya başlamıştı. Tam o anda müzikle uğraşısını anlatmaya başladı. Bilinen sahne adıyla Fırat Başkale karşımdaydı. Yaptığı müzikle, kendi doğmuş olduğu coğrafyanın diliyle dünya ile bağ kurduğunu anlamıştım.

Konserlerden bahsettik, etnik olarak yaptığı müziği anlattı. Geleneksel müziği batı normlarında yorumlamaya çalışmasını, onu etnik caz formunda olduğu gibi evrensele nasıl dönüştüreceğinin bir anlatısını yaparak bu konuda benimle görüşlerini paylaştı. “Orient rock” denemelerinden bahsetti. Dile kolay, geride tam 50 yıllık bir müzik geçmişi yatıyordu.

“İleride daha iyi bir an yakalayabilir miyim?” düşüncesiyle attığım adımlar beni bir sanatçının yanına götürmüştü. Victor Hugo’nun sözleri bu akşamın tamamlayıcısı olsun: "Müzik, sessiz kalınması imkansız durumlarda, söylenmesi zor şeyleri söylemenin bir ifadesidir."*

Çok teşekkür ederim Fırat Başkale...

*Victor Hugo'nun Fransızca aslı "Ce qu'on ne peut dire et ce qu'on ne peut taire, la musique l'exprime." olan bu ünlü sözünün kaynağı: Kitap: William Shakespeare (1864)Bölüm: İkinci Kitap (Livre Deuxième - L'Art et la Science / Sanat ve Bilim), I. BölümSayfa: Yayınlanan baskıya ve çeviriye göre sayfa numarası değişmekle birlikte, orijinal 1864 Fransızca ilk baskısında (A. Lacroix, Verboeckhoven et Cie) sayfa 80'de yer almaktadır.(Not: Victor Hugo bu kitabı William Shakespeare'in ölümünün 300. yılı anısına kaleme almış; edebiyat, sanat, estetik ve müzik üzerine düşüncelerini bu eserinde paylaşmıştır.)

Yorumlar (0)

Aynada Saklı

İki Şehir Bir Kadın

İki Şehir Bir Kadın

Günün ilk ışıkları ağaçların arasından sızarken, ormanın o nemli, yosun kokulu sessizliğinde sadece onun ürkek adımları çınlıyordu. Her sabah yaptığı gibi zihnini berraklaştırmak için çıktığı yürüyüşte ayakları onu yine bildik patikaya sürüklemişti. Bir kayanın üzerine oturup cebinden çıkardığı küçük deftere doğanın fısıldadığı masalı usulca iliştirdi. Çocukluğundan beri masallar uydurur, kendini avuturdu. Buraya geldiğinde karar vermişti; pek çoğunu hatırlamasa da çocukluğunun emaneti olan o hikâyeleri yazacaktı. Kelimeler bittiğinde defter yeniden cebe girdi, kalem sustu. İçindeki seslerin yatıştığını hissederek eve doğru dönüş yoluna geçti.

Avluya adım attığında onu her zamanki mutlak yalnızlık değil, kapının önüne yanaşmış kasaba nalburunun emektar kamyonetinden indirilen ihtiyaçlar yığını karşıladı. Nalbur malzemeleri ortalıkta bırakıp gitti. Çimento torbaları, ahşap çıtalar, tadilat aletleri... Her an yağmur inebilecek bir coğrafyada bu türden hassas eşyayı öylesine açıkta bırakmak akıl kârı değildi. Nalburun ardından söylenen zihnini önündeki dağınıklığa odaklanarak susturdu. Bu yükü evin içine taşımak yerine, bahçenin diğer ucunda yükselen iki katlı eski yapıya götürmeyi düşündü. Arazinin dik yamacına kurulan bu yapının alt katı zamanında ahır olarak kullanılmıştı; yol kotundan bakıldığında sıfır noktadaydı. Üst katta bulunan ve babasının bir dönem atölyeye çevirdiği ot ambarına ise bahçe tarafından düz ayak girilebiliyordu. Eşyayı oraya taşımak çok daha kolay olacaktı.

Atölyenin hemen yanında odunluk, onun da arka tarafında nemli yaprakların örttüğü aile mezarlığı uzanıyordu. Bütün o alanların temizlenmesi, yabani otların ayıklanması gerekiyordu ama henüz oralara el atmamıştı. Ölülerin dünyası, şimdilik canlıların tadilat telaşının gerisinde bekleyebilirdi. Yine de orada yatan atalarına saygısından bu işi fazla bekletmemeye karar verdi.

Gıcırdayan tahta kapıyı iterek babasının eski atölyesine girdi. İçeri süzülen soluk ışık; havada uçuşan toz zerrelerini, tavan köşelerini mesken tutmuş kalın örümcek ağlarını görünür kıldı. Yeni gereçlere yer açmak için etrafa bakınırken, zamanın donup kaldığı o eski alet edevatın düzenine şaşırdı. Duvarda asılı paslı testereler, tornavidalar, tezgâha dizilmiş törpüler, irili ufaklı çivilerle dolu kutular... Her nesne muntazam bir titizlikle yerleştirilmişti. Şehirdeki yüksek binaların, plazaların o parlak ve yapay cam masalarından sonra bu tozlu atölye, gerçeğin çıplak yüzü gibiydi. Babası lise bile okumamıştı; resmiyette ilkokul mezunuydu ama her seferinde “Ben tam on bir sene okudum, lise mezunu sayılırım,” derdi. Eskiden aldıkları eğitim öğretimin kalitesinden her fırsatta bahsederdi; şimdi çok daha iyi anlıyordu babasının ne demek istediğini. Gerçi babası küçük yaşta yetim kaldığından biraz haylaz, fazlasıyla özgür ruhlu büyümüştü; yine de muazzam pratik zekâsı ve harikalar yaratan el becerisiyle çevresinde sıklıkla dâhi olarak anılırdı. Nasıl oluyorsa her işten anlardı. Yeterli malzemesi olsa atölyesinde insan bile yapabileceğini iddia edenler vardı. Her şeyi biriktirir, ufak bir parçayı bile atmazdı. Genelde de haklı çıkar; herkesin çöp dediği, bu atölyede yedek parça muamelesi görür, muhakkak bir işe yarardı.

Bunları düşünürken yüzüne yerleşen gülümsemeyle tezgâhın arkasındaki rafları boşaltmaya başladı. Rafların arasında, köşeye sıkışmış, çerçevesi dökülen küçük bir ayna buldu. Bunu da hatırlamıştı. Babası bazen avluda tıraş olurken aynayı bir taşın önüne koyar; dedesinden babasına, babasından kendisine kaldığını gururla anlatırdı. Bir keresinde izinsiz kullanırken yakalanmış, aynanın babadan oğula devredildiğini dinlemişti ondan. İtirazının gücünü ve haklılığını görünce de “Ben öldüğümde senin olabilir,” demişti. Babası hiç ölmesin diye aynadan bir daha hiç söz edilmemişti. Demek buraya saklamıştı onu.

Üzerindeki kalın toz tabakasını parmak uçlarıyla sildiğinde, aynanın sırrından kendisine bakan o mesafeli kadını gördü. Gülümsemeyi bıraktı… Tam aynayı kenara koyacakken, ahşap çerçevenin arkasındaki çatlağa katlanarak sıkıştırılan sararmış küçük bir kâğıt parçası dikkatini çekti. Cımbızla çeker gibi çıkardı kâğıdı. Babasının o köşeli, basit ama usta el yazısını tanıdı. Sadece şu satırlar karalanmıştı: “İnsan her yerde kendine bir kafes örer, sonra da içinden çıkacak kapıyı arar.”

Bu sade cümle, atölyenin sessizliğinde zihninde bambaşka bir kapı araladı. Aynayı ve kâğıdı kaptığı gibi soluğu evde aldı. Mutfaktaki sürekli yanan kuzineye en yakın olan pencere kenarına dayadığı çalışma masasına oturdu. Bilgisayarını açtı ve yazmaya başladı: “İtalyan düşünür Emanuele Coccia, Metamorfozlar adlı eserinde insanın tek ve doğuştan gelen sabit bir özü olmadığını, yaşamın aslında sürekli bir form değiştirme, ‘kabuktan kabuğa göç’ etme süreci olduğunu söyleyerek bu yola bir harita bırakır. Tıpkı bir tırtılın kelebeğe dönüşürken ördüğü koza gibi, hayatta kalmak için kuşandığımız biçimler de yapay birer yalan değil, yeni bir varoluş arama çabasıdır.

Büyük şehirlerin o klimalı, yüksek tavanlı plazalarında geçirilen yıllar, insana en çok o zırhları kuşanmayı öğretir. Sabahın köründe uyanıp dolapların karşısında dikilirken seçilen kıyafetler, aslında o sahnenin kostümleridir. Siyah ipek karışımlı maskülen bir takım elbisenin altına, bağcıklarını saten kurdeleyle değiştirerek kadınsılaştırdığı lastik pabuçları geçiren bir kadın, erkek egemen koridorlarda yürürken aslında kendi tiyatrosunu oynar. Masasına oturacakken ceketinin düğmesini açtığında ortaya dökülen ufacık bir dekoltenin, etraftaki izinsiz ve çiğ bakışları nasıl felç ettiğini görerek eğlenir. Maskülenlikle frapanlık arasında kurduğu bu denge, onun görünmez parmaklıklar ardındaki esaretidir. Toplum kadını o kafese kilitlediğinde, kadın kendi hücresinde bu oyunlarla var olmayı öğrenir. Ancak o kabuklara fazla alıştığında, biçimler zamanla cildine yapışır.

Ne zaman ki insan o neon ışıklarından kaçıp harabe bir kulübeye sığınır; işte o zaman o koza çatlar. Tozlu bir tezgâhta bulduğu küçük aynaya baktığında, plazadaki kadını değil, aynanın ötesinden ona bakan kel kafalı, kapkara gözlü bir kız çocuğu kalır geriye. İnsanın elinde kalan tek şey, dökülen kabukların altındaki kendi çıplak varoluşudur.” Yazı ekranda akıp giderken “Yayınla” butonuna bastı. Beliren o tanıdık onay penceresiyle birlikte derin bir nefes aldı ve dizüstü bilgisayarının kapağını yavaşça indirdi.

Nisyan, yani unutmak; kavramsal düzeyde insanın zamanla ve kendi zihniyle olan kusurlu ilişkisini temsil eder. Sadece basit bir hafıza Odanın içine aniden dolan kırsalın sessizliğinde gözü masadaki küçük aynaya ve babasının eski notuna kaydı. Kâğıt parçasını tekrar eline alıp ters çevirdiğinde, onun sıradan bir kâğıt olmadığını, bir defterden değil, çok daha eski bir kitaptan yırtıldığını fark etti. Kâğıdın kenarındaki silik, eski harflerle yazılmış gizemli hat kalıntıları, babasının çocukluğunda izinsiz girdiği dedesinin odasındaki kitaplardan birine ait olabilirdi. Hep anlatılan fakat tek bir şahidi dahi kalmayan kitaplarla dolu büyük dedenin eşsiz kitaplığı hiç bulunamamıştı. Babasına sorduğunda “Dedem gözü gibi sakındığı kitapları, odasını en son dağıttığımda sakladı. Ben bile bulamadım. Gömdüğünü düşünüyorum,” demişti. El yazması, değerli bir kitaptan haylaz çocuk elleriyle değerini bilmeden kopardığı bir sayfanın parçasıydı belki de bu. Zamanı donduran bu küçük kâğıt, herkesin peşine düşeceği büyük bir gizemin de kapısını aralayan ilk fısıltıydı.

Yorumlar (0)

Adana ve Çevresini Gezerken

Begümün Gözünden Dilinden

Begümün Gözünden

Tarsus’u tarihi olarak gezdik, gördük şimdi biraz da yiyelim içelim havasına girelim. Ülkemiz yemek konusunda inanılmaz bir coğrafya, genel olarak Avrupa ülkelerine baktığın zaman, mutfakları konusun da işte Fransız mutfağı, İtalyan mutfağı vs gibi şeyler söylenir ama detaya baktığınızda, genel olarak et, makarna, peynir olarak görürsünüz, evet pişirme şeklinden dolayı enteresan olabilir ama gel de bir karnıyarık pişir bakalım, bir analı-kızlı çorba, bir zeytinyağlı yaprak sarma yap dimi.

O yüzden Gaziantep’in gastronomi merkezi olması, Adana’nın kebapları, Van ve Diyarbakır’ın kahvaltısı, Karadeniz’in hamsi ile yapılan her türlü yemeği, kuymağı vs böyle yazı devam eder gider. Biz şimdi Tarsus ve tabii ki Mersin’de yemeğe nereden başlayalım.

Adana’ya yeni gittiğimiz zamanlarda, tanıdıklara nerede ne yenir, ne görülür sorularına, Mersin’de kahvaltı yapın şıralı börekle dediler, yer tarifi aldık ve gittik. Ben tabii ki yeni bir şey deneyeceğim ya ben şıralı, eşimde peynirli börek söyledi ama ben şıralı ne bilmiyorum, börekler geldi, benim börek bildiğin şerbetli tatlı bir börek ve biz İtalyan olmadığımız için sabah tatlı börek ile kahvaltı yapmak bana çok cazip gelmedi, bende ayrıca anam babam usulü peynirli böreğimi söyledim. Ve bir şeyi daha denemenin mutluluğu mu, fiyaskosu mu bilemedim.

Mersin’ den devam edelim, meşhur Dondurmacı Halil, cezeryesi ile ünlüdür gerçi artık cezerye her yerde oluyor ama burası ve Adana’da Yeni Uğur çok iyidir ve Yeni Uğur tahinleri özellikle, kargo ile de İstanbul’a geliyor ve fiyatı da İstanbul için komik bir rakam. Evet Dondurmacı Halil’in birde Kerebiç içi cevizli veya fıstıklı kurabiyesi vardır, ama ilginç olan üstüne konan Çöven kökü ile yapılan köpüğüdür, ama benim ağız tadıma uymadı.

Mersin de tantuni yedikten sonra, Tarsus’a geçebiliriz. Tantuni her ne kadar Coğrafi olarak Mersin’e ait olsa da artık her yerde bulmak mümkün, ama tabii ki iyisini. Tarsus’a aç olarak giderseniz hemen bir Akın Humus’ da el mahareti ile yapılan sıcak pastırmalı humus yersiniz yanında yaklaşık yarım ekmek ile, o kadar muhteşem bir şey.

Bunun özelliği ki genelde Tarsus’ da aynı şekilde el ile döverek yapılıyor. Sonra humus’u fazla ekmek ile yemeyelim ve bardakaltı Lahmacun yemek üzere çarşı içine girelim, bardak altı denmesinin sebebi gerçekten bir çay bardağının dibi kadar olması ve inanın aç tok fark etmez oturur ve yersiniz adet yazmıyorum.

Şimdi, biraz tatlı yesek iyi olur, öncelikle Tarsus’ da da malum künefe var ve meşhur bir küneficisi var ama fazla turistik olduğundan fabrikasyon imalata dönmüş gibi ama nerede yenir deyince o dükkan çıkar, künefe konusunu size bırakıyorum.

Başka tatlı ne yesek diye dolaşırken, sosyal medya da gördüğüm dökülmeyen kazandibi yemek üzere dükkanı aramaya başladık. Ve bulduk gerçekten ters çeviriyorsun ve dökülmüyor ama bildiğimiz tat da değil, güzel mi? değişik mi? Evet.

Birde tatlı olarak Karakuş Tatlısı, hamur içine bol ceviz konularak kızartılan ve şerbetlenen bir tatlı, bunu insanlar dükkan önünden geçerken bir tane alıp devam ediyor, kıtı kıtır keyifli bir şey. Evet yedik içtik, tabii ki daha fazla yemek çeşidi vardır ama genelde evlerde özel günlerde yapılır, ben burada tattıklarımı paylaştım. Umarım sizin yolunuz Mersin, Adana ve Tarsus’a düşerse az da olsa sizlere rehberlik yapmış olurum. Bir sonraki yazımda Karadeniz’de buluşmak üzere…

Yorumlar (0)
Aynı Yöne Bakanlar

Sonbahar, her gelişiyle bizi hüznün ve dinginliğin eşsiz renkleriyle karşılar. Ağaçlar yeşilin tonlarından sıyrılıp sarıya, kahverengiye ve kızıla dönmeye başlar. Sonra rüzgâra, yağmura yenilir; yapraklarını bir bir döker toprağa.

Doğanın Ritmini Hissetmek Bu mevsimde yollarda olmak, fotoğraflarla anı biriktirmek ve insanın kitap okuyarak kendiyle baş başa kalması ayrı bir keyiftir. Kurumuş yaprakların üzerinde sakince yürürken çıkan o hışırtıya tanıklık etmek, doğayla yeniden bağ kurduğumuzu hissettirir.

İnsan bazen yürürken hüzünlenip, “Tıpkı bu yapraklar misali, ne hikâyeler ayrıldı ömrümüzden tek tek…” diye mırıldanır. İşte tam o anda dökülenleri ellerimizle havalandırarak mevsimin hüznünü neşeye çevirmek, bu anları bir fotoğraf karesiyle sabitlemek hayatı doyumsuz kılar.

Gökyüzündeki Teslimiyet Şöleni Sonbaharın değişmez ritmi olan leylek göçünü izleyip de o vedalardaki dinginliğe, kusursuz navigasyon yeteneğine hayran kalmamak mümkün mü? Güneşin ısıttığı toprak üzerinden yükselen sıcak hava akımlarını kullanan leylekler, gökyüzünde adeta görsel bir şölen sunar. Sürekli kanat çırpmak yerine, kendilerini bu hava akımına bırakarak akışta kalmanın ve teslimiyetin en güzel örneğini sergilerler.

Akşam serinliğinin güz günlerine eşlik etmesiyle birlikte, yazın renkli hayatı yerini sakinliğe bırakır. Pencere önlerinde kahveler yudumlanırken kitaplara daha sık sarılınır. Yağmurun camdaki gözyaşları ise bize bazen sevinçli, bazen de derin duygusal anıları hatırlatıverir.

Ömrün Bilanço Dönemi Aslında ömrün hesap dönemidir hazan mevsimi; geçmiş ayların adeta bir muhasebesidir. Belirlediğimiz hedeflere ne kadar ulaştığımızı bu günlerde sorgularız. Artılarımızı ve eksilerimizi önümüze koyar, yeni planlarımızı bu sayede şekillendiririz.

Dökülen her yaprağın hayatımıza kattığı değerlere odaklanıp, taze baharlara yeni enerjilerle merhaba deme zamanıdır şimdi. Yıllara yayılan kayıplarımızın az olması; dostluk, hoşgörü ve sevgi gibi kazançlarımızın çoğalması vicdan muhasebemizin en büyük kârıdır. Bundan daha iyi bir bilanço denkliği olabilir mi?

Yorumlar (0)

Fatih'ten Taksim'e: Bir Hatıra Yolculuğu

Sesler, Yüzler, Sokaklar

Sesler Yüzler Sokaklar

Biraz sur içi, biraz sur dışı. Ama zamanın İstanbul’un kalbinin attığı yerler ve ana damarları. Önce semtim, doğduğum yer Fatih, sonra da Beyoğlu. Çocukluk hattım benim. Yazıma başlarken kafamdaki düşüncem, Fatih, Beyoğlu, Elmadağ, Osmanbey ve Şişli olsa da, böyle bir yazının sayfalarca süreceğini düşünerek şimdilik Fatih ve Beyoğlu ile devam ediyorum.

Peki bu yerlere ne olmuş, neler varmış? Çok şey, en azından benim için ve yazıya sığdırabildiğim kadarıyla. Çocukluğumda gördüğüm ilk alt geçit, Fatih’teki Haşim İşcan Geçidi. Sosyal medyaya bakmadan yazayım dedim, sonra da baktım. Doğru tahmin etmişim, 1967 Yılı’nda açılmış. Sonraki geçit ise, Unkapanı, diğer adıyla Atatürk Köprüsü’nün sonundaki Azapkapı geçidi, köprüden Karaköy’e bağlanan. Ya Karaköy’e gideceksiniz, ya da Taksim’e, yani Beyoğlu’na. Yazıma Taksim- Beyoğlu olarak karar verdim.

Çocukluk ve gençlik yaşlarımdaki en sevdiğim güzergah. O zaman Fatih’ten Taksim’e otobüs yoktu, Saraçhane Geçidi’ne kadar yürür, geçidin altından otobüse ya da dolmuşa binerek Taksim’e ulaşırdık. Sonradan 87 Edirnekapı-Taksim hattı açıldı. Taksim’e ulaşmak için, otobüse binmekle dolmuşa binmek arasındaki fark, otobüse binilirse Şişhane Yokuşu’nun solunun, dolmuşa binilirse de bu yokuşun sağının kullanılmasıydı. Çoğu insan trafikten şikayet ederken, bendeniz aynı yolları defalarca geçtiğim için, kendime oyun oluştururdum. Oyun da, tabelaları okumak, sonra da tersini telaffuz etmekti. Öyle tıkalı bir trafik olurdu ki, bir tabelayı defalarca hem düz, hem ters okur, gözümü kapatarak da kendimi sınardım. Böylece, her kelimeyi tersten ezbere söyleme yetisine sahip oldum, ama bu benim bir işime yaramıyor maalesef. Tek tersten söyleyemediğim kelime, “Çekoslavakyalılaştıramadıklarımızdan mısınız”.

Otobüsle gidilen yolda, solda Pera Palas, sağda ise bana çok şey ifade eden Hava Spor mağazası. Yavrukurt kıyafetlerimin ve trampetimin alındığı spor mağazası. Galatasaray’dan o zamanlar en sevdiğim caddeye, İstiklal Caddesi’ne varışın bendeki mutluluğu, GS Lisesi’nin yanındaki oyuncak mağazasıydı. Hayran hayran bakakalırdım, kısa süre tabii ki, otobüs yol aldığı için. Herkes trafik açılsın, ben de trafik tıkansın da oyuncakları seyredeyim diye dua ederdim. Otobüsle İstiklal’e çıktık, şimdi de dolmuşla çıkalım. Genelde 56 Chevrolet ya da Plymouth dolmuşlar, yolun sağından dik bir yokuşu sağ-sol yaparak Tüneli sağına alarak bir çırpıda İstiklal’e ulaşırlardı. Zamanla Amerikan arabalarından oluşan dolmuşların yerini, önce Anadol, sonra Murat 131 ve Şahinler aldı. Taşıma kapasiteleri 4 kişi olduğu halde, öndeki bir kişilik koltuğa iki kişi alırlardı.

İstiklal Caddesi’nin yaşamımdaki en önemli yeri, amcamın terzi atölyesiydi. Apartman girişinde Foto Lale, diğer katlarda da diğer sakinler. Bu atölyenin arka tarafı ise evdi. Amcamın müşterileri, o zamanın İstanbul’unda kalbur üstü iş adamlarıydı. Birini hiç unutmuyorum, ÇBS Boya Fabrikası’nın sahibini… Amcamlara gitmeye bayılırdım. Müşterilerin gitmesini dört gözle bekler, onlar gittikten sonra da atölyenin ön cumbası amcamın kızı ile bana kalırdı. Aman Allah’ım o ne ışıltı, o ne renkler, o ne ihtişam… Caddeye baktığımda beni en çok etkileyen, kırmızı ışıklı dönen Moulin Rouge (Milen Ruj) tarzı rüzgar değirmeni tabelasıydı. Hayran hayran seyrederdim dönüşünü. Burası Kemancı Bar’dı, amcam ya da babam söylemişti, oradan hatırlıyorum. Çocukluk ve gençliğe ilk adımları attığım yaşlardaki gözlemlerimi anlattığım için tabii ki çiçek pasajı ve barları yazamayacağım.

Bir de bu yazımda yer almayacak olan Elmadağ’daki Hydromel Disko’ya gitmek. Ne ilgisi var ki şimdi İstiklal Caddesi ve Taksim’le bunun? Ağa Camii Sokağı’nda bir lostra salonu, adı Havai Lostra. Diskoteğe giderken ayakkabılarımızı boyattığımız. Kahverengi-bej olarak iki renkten oluşan ayakkabılarımı da buradan başka yer boyayamıyordu. Kahverengi normal ayakkabı boyası, bej olan üstü ise stensil boya ile boyanıyordu. İşlem bittikten sonra da, pileli pantolonlarımız ile ayakkabılarımızın gıcırtısıyla diskoteğe kadar yürüyüşümüz. Sanki bütün kızlar bize bakar gibi gelirdi. Gençlik işte.

16 yaşımdayken ilk kız arkadaşımla buluşma yeri olarak Taksim Anıtı’nı seçmiştim, acemilik işte. Halbuki Beyoğlu’nun buluşma noktası, PTT önüymüş. İlk buluşmadan sonra, bunu da öğrenmiş oldum.

Şimdi PTT kalmadığı gibi, benim gençlik zamanımın iki mekanı da kalmadı: Boulevard (Bulvar) ve Pandrossa. İkisi de yan yanaydı ve ikisinde de yer bulmak çok zordu. Ya diskotek öncesi, ya da sonrası mutlaka giderdik, daha çok Pandrossa’ya. Ya spagetti yer, ya da domates çorbası içerdik. Spagetti yerken, çatala dolayıp, kaymasın diye kaşıktan destek almak, domates çorbası içerken de rendelenmiş kaşar dökmek ve uzayan kaşarla boğuşmak, yaşımız gereği çok hoşumuza giderdi.

Buraya kadar yazdıklarıma bakınca, yazımda bahsettiğim Haşim İşcan Geçidi, Pera Palas, Azapkapı Geçidi, Havai Lostra dışında her şey yok olmuş. Yapıları da çıkarırsam, sadece Havai Lostra kalmış, zamanında bir saat sıra beklediğimiz, şimdi ise tek tük müşterisi olan…

Yorumlar (0)

Günlerin Döngüsü

Kelimelerin Tınısı

Kelimelerin Tınısı

Günlerden cuma…Evin salonundaki camdan hayaller, pembe balonlarla havalanıyordu. Keşkeler ise gri ve mor halkalar hâlinde iç içe geçerek bir tabloya dönüşmüş, salonun duvarını süslemeye başlamıştı. Vanilya kokusu, her sabah evin içinde dolaşıyordu.

Cumartesi…Evin içinde yaşananlar su gibi akıp gidiyordu: Saatler, dakikalar, hatıralar ve yaşanamamış keşkeler… Hepsine inat, hayaller sarı tüyler gibi ortalığa savruluyordu.

Pazar…Dönen merdivenden adım adım inmek bir marifetti. Turuncu trabzanlar, yasakları izliyordu. Yaşadıkların, yaşamak istediklerin ve sonrasında olacaklar…

Dünya senin etrafında dönüyor. Sen de dünyanın etrafında dönüyorsun. Peki, hanginizin başı dönüyor?

Günlerden pazartesi…Hafta yenileniyor. Günlerden mavi…Mavi bir sandalyeye oturuyorsun. Sırtını, belini, ayaklarını ve dizlerini tek tek hissediyorsun. Bedeninle yeniden tanışıyor, her bir parçasının varlığını fark ediyorsun. Zaman, ilk kez akıp gitmek yerine seni olduğun yerde tutuyor sanki.

Beyaz salı…Duygular ve düşünceler kuliste bekliyor sanki. Perdeler kapalı. Prova sırasını bekleyen oyuncular gibiyiz. Kimi söyleyeceği cümleyi unutmuş, kimi rolünü çoktan ezberlemiş. Herkes sahneye çıkacağı anı bekliyor. Oysa henüz perde açılmadı.

Yeşil çarşamba…Kendini doğaya bırakmıştı. Rüzgâr, salonun camından içeri süzüldü ve çam kokusuyla tanıştı. Dışarıdaki doğa ile içerideki hayat birbirine dokundu. Belki de insan, kendinden uzaklaştığında doğanın sesini daha çok duyar.



Siyah perşembe…Döngünün tamamlanmasını ve tamamlanmanın verdiği sevinci taşıyordu. Bir haftanın sonuna gelinmişti. Yaşananlar, yaşanamayanlar, hayaller ve keşkeler aynı çemberin içinde buluşmuştu. Bir hafta daha tamamlanmıştı.

Peki, tamamlanan yalnızca bir hafta mıydı?

Belki de her gün, kendimizden bir parçayı geride bırakıyor; her yeni güne başka bir renkle uyanıyorduk.

Yorumlar (0)

Havaalanı

Zamanın Ruhu

Zamanın Ruhu

Havaalanına koca bavullarıyla geldi. Öyle ya, bu yolculuk hem çok uzağaydı hem de dönüşü meçhul bir tariheydi. Alabildiği, sığdırabildiği ne varsa o bavullara doldurmuştu.

Heyecanına, korkusuna ve merakına, "Bu işi başarmalıyım!" düşüncesi eşlik ediyordu. Henüz 25 yaşındaydı ve ilk kez yurt dışına çıkıyordu. Evini, büyüdüğü şehri, ailesini, dostlarını ve bugüne kadar biriktirdiği tüm hayatı geride bırakıp önüne bakmalı; bu yeni kıtadaki her türlü yeniliğe ve yabancıya kucak açmalıydı.

Havaalanındaki veda sahnesinde herkes buruktu; annesinin ise gözyaşlarını tutmak için kendini nasıl zorladığından emindi... Biniş işlemlerini tamamlayıp pasaport kontrolü için sıraya girdi. Son bir kez arkasına dönüp ailesine el salladı.



Tüm bu hengame ve duygusal vedalaşma anında fark etmediği biri vardı... Sadece uzaktan da olsa onu son bir kez görebilmek için havaalanına kadar gelmişti. Bu gerçeği çok sonraları bir arkadaşından öğrenecekti.

Önünde 14 saatlik uzun bir uçuş ve Avrupa’da bir aktarma noktası vardı. Geride bıraktıklarının hüznü, yerini zamanla merak dolu bir gelecek beklentisine bıraktı. Gerçekleştirmek istediği öyle çok şey vardı ki... Hayatın tadı da biraz bu değil miydi zaten: Yaşayarak tecrübe etmek ve merakının peşinden gitmek...

Sınır polisini geçip diğer tarafa adım attığında, artık yeni hayatının ilk gününe uyanıyordu.

Birkaç mutluluk anı olabilir mi?

Yorumlar (0)
ce

Önce koala başlığı altında 'en az çaba ilkesine" atıfla doğanın, akışın, 'aylaklığın' tadını çıkarmayı konuştuk. Sonra nasıl harcayacağınıza ya da nasıl değerlendireceğinize kendimizin karar verdiği zamanın en değerli hazine olduğunu hatırladık. Peki, zaman elimizdeki en değerli hazineyken ve akışın tam ortasındayken, çevremizde tanık olduğumuz hayatlar, aksaklıklar ya da geliştirilmesi güzelleştirilmesi gereken durumlarda biz ne yapıyoruz? Örneğin metroda merdivenlerdesiniz, kalabalığın içindesiniz; herkesin acelesi var işe, eve, okula, randevuya yetişme telaşı içinde. Biri düşüyor ve hemen kalkamıyor, yardıma ihtiyacı var. Ne yaparız? İnsanların çoğu durumu farketmez etse bile "nasıl olsa biri yapar" rahatlığı ile seyirci olmayı seçer ve yoluna devam eder. Siz yolunuzu değiştirip yardıma koşuyorsanız o "biri" sizsiniz. Sizsiniz de kaç kişisiniz? Ben onlardan birini tanıyorum: covid dönemi herkes evlere hapsolmuş, daralmış, bunalmış.

O "biri" "bir radyo kurduk, bizi dinler misin" diyor. Vay güzel müzikler, tadı damağımızda kalan programlar, saygı sevgi dolu bir platform. O "biri" "sen de bir program yapmak ister misin" diyor. Ben "yapamam yaa.. kem küm" derken o beni cesaretlendiyor, beni bana inandırıyor. Yeterince iyi olmadığım yerde vazgeçmiyor, taktik veriyor, olmadı diksiyon dersleri ayarlıyor. Bi şekilde olduruyor. Ben yeni insanlar tanıyorum, kendimden daha memnun, daha mutlu bir dönem geçiriyorum. Radyo dediğiniz sihirli değnek sallayarak kurulmuyor. Sistem kurmak, para, emek ve ZAMAN harcamak gerekiyor. Sürüyle külfeti var. Biri seyirci olmaktan çıkıyor sorumluluk alıyor, emek, harcıyor, para harcıyor, zaman harcıyor. Aylaklığı sanata dönüştürme mevzuunda değindiğim o yolda durup yol kenarındaki çiçekleri fark ediyor. Yetmiyor ayrık otlarını ve kuruyan çiçekleri de fark ediyor. Ayrık otlarını temizleyip, kuruyan çiçeklere su veriyor. Onun için de çiçekler için de yani dokunduğu insanlar için de dünya daha iyi bir yer oluyor.

Hadi biraz daha derinleştirelim konuyu; kamusal alanlarda, parklarda, bahçelerde biri diğerinin sınırını ihlal eder.. yer-içer çöplerini ortada bırakır.. sokakta yaşayan hayvanlara kötü davranır.. işte, okulda kendinden güçsüz olana zorbalık yapar.. ortak çaba ve para ile oluşturulan alanlar talan edilir.. ağaçlar kesilir, ormanlar yakılır, dereler, sahiller parsellenir.. bizim paramızla yapılan köprüler, yollar satılır.. haklarımız budanır.. örneklerini çoğaltın istediğiniz kadar. Ne yapıyoruz? Ben ne yapıyorum itiraf edeyim: üzüntümü, öfkemi belirten üç beş satır yazıyorum (eskiden uzun uzun yazardım) sosyal medyada paylaşıyorum. Tarafımı belirtmiş, "protesto"mu yapmış oluyorum. Bir kaç yıldır haberleri takip etmemeyi seçtiğimden çoğu zaman onu bile yapmıyorum.

Sadece bir paylaşımda beğen tuşuna basıp, "nasıl olsa biri çözer" diyorum. Yani bildiğiniz seyirciyim. Dijital çağın en konforlu yanı, sorumluluğu Wi-Fi sinyallerine havale edebilmek. Oysa oturduğumuz yerden parmağımızın ucuyla attığımız o protesto, ne akan bir gözyaşını dindiriyor ne de bir adaletsizliği düzeltiyor. Aylaklığı sanata dönüştürürken çimlere uzanıp, bir yandan derenin şırıltısını dinleyip bir yandan da yaprakların rüzgarla dansını izlerkenki o huzurlu seyirci halimiz toplumun veya bir insanın yarasına dokunmaya gelince tehlikeli bir eylemsizliğe dönüşüyor, ne yazık ki. .

Toplumsal sorumluluklara, ortak hayallere, iyileştirilmesi gereken bir yaraya ayıracak zamanımız hiç olmuyor. Karşılığını beklemeden, o hasta eşe sarılır gibi ya da sevdiğimize omuz verir gibi zamanımızı cömertçe akıtamıyoruz. Hep bir bahanemiz var. 'Biri halleder', 'Biri arar', 'Biri kurtarır' söylemine sığınıp, konfor alanımızdan çıkamıyoruz. Kapalı kapılar ardında bir araya geldiğimizde hep şikayet ediyoruz.

Kendime not: Hatice! "Nasıl olsa biri yapar" tuzağından çıkıp "Ben değilsem kim, şimdi değilse ne zaman" demek, eyleme geçmek zamanı gelmedi mi?

ce

Yorumlar (0)

Oyunbozan

Münirenin Kaleminden

Münirenin Kaleminden

Şimdi tam olarak hatırlamıyorum, çay kokulu bir sabah mı bulmuştuk cansız bedenini yoksa bir ikindi yağmuru sonrası mıydı? Şakağındaki kan lekesi olmasa öldüğüne inanmazdım. Sakin, huzurlu bir uykudaydı sanki. Ve birazdan uyanıp “ Neden herkes burada? Neyi kutluyoruz?” diyecekti.

Sandaldayız. Ediz, Ben, Nevra. Ediz’in o günlerde babasıyla arası iyi değil. Hırlaşıyorlar devamlı. Sahildeki balık lokantalarından neşeli şarkılar yükseliyor. Konuşmuyoruz hiç. Uzakları, çok uzakları düşlüyoruz. Beyaz evler, evlerin pencerelerinde rengârenk çiçekler, bisikletli insanlar, parke taşlı dar sokaklar, sokaklara yayılan şarkıların ezgileri, şık mağazaların sıralandığı ışıklı caddeler. Özgürlük. Sular ülkesi. Ediz’in düşleri… Düşlerimiz.

Sonra Nevra birden “ Haydi! Tepedeki eski değirmene gidelim” diyerek yerinden fırlıyor. Bazen içine haylaz bir çocuğun kaçtığını düşünüyorum.

Cavit’in lokantası kalabalık bu akşam. Yaz bitti bitiyor. Yakında yazlıkçılar gider. Tek tük emekliler, işsiz güçsüz takımı kalır. O zaman yine küçülür bu lokantalar, yollar, evler, bu kasaba. Küçülür, küçücük kalır. Nevra yok bu akşam. Oysa hiç ayrılmayız, hep yanı başımızdadır. Her zamanki yerimiz dolu. Başka bir masaya geçip, bir büyük söylüyoruz. Balıklar gelene kadar masadaki leblebilerden atıştırıyoruz. Ediz bozuk. Babası yine sövmüş lanetli güne, onun gibi evlada. Doğum günü. Lanetli gün. Cüzdanından ikiye katlanmış bir fotoğraf çıkartıp bana uzatıyor. Yine üçümüz beraberiz. Birbirimize sarılmışız. Mutluyuz. O günü hatırlıyorum. Lisenin birinci sınıfıydı. Okulların kapanmasına yirmi gün var yok. Okulu kırmışız. Ne eğlenmiştik ama. Yaşam neşeli bir şarkının nakaratı gibi coşkulu akıyordu o yıllarda.

Almanyalılar müteahhit Dündar bey’in misafiri bu akşam. Masa donatılmış, muhabbet kahkaha gırla gidiyor. Meltem esintisi yakıyor kavruk tenlerimizi. Meltem mutlu eder insanı. Kadehimi Ediz’in kadehine vurup bir türkü tutturuyorum. “Sevda olmasaydı da, gönüle dolmasaydı”. Gülümsüyor. Mutlu muyum, mutsuz muyum? bilmiyorum.

Kalkıyoruz. Leylayız bu gece yine. Fenerin ışığı asfalta düşüyor. Motor yanaşıyor iskeleye. Ömer kaptanın elinde balıklar. Birer balık tutuşturuyor elimize. Ölgün bakışlı balıklar elimizde iskelenin ortasındayız öylece.

Asfalt fenerin ışığıyla tekrar aydınlanıyor. Ediz elinde ölgün bakışlı balık evin yolunu tutmuştu bile. Fener bu kez denizi aydınlatıyor. Eve gitmek uzun sürer, üşeniyorum. Sandala atlıyorum. Balığı sandalın bir köşesine fırlatıyorum. Ölgün bakışlarını gözümden ayırmıyor. Keşke Nevra olsaydı şimdi yanımda. Sahi neden yok?

Sahile göre çok daha sessiz ara sokaklar. Tek tük evlerin ışıkları yanıyor. Ediz, sokak lambasının soluk sarı ışığı altında sigarasından son bir nefes çekip izmariti fırlatıyor. İzmarit biraz ileride duran yosun tutmuş bir taşın yanına düşüyor. Evin ışıkları sönmüş. Kapıyı yokluyor. Babası sayıp sövüp kilitlemiş besbelli kapıyı. Bereket annesi yatmaz onun gelişini bekler. Odasına girip kapıyı kilitliyor. Hava çok sıcak. Pencereyi açıyor. Kayısı ağacı kıpırtısız beklemede. Ediz misali. Eli kolu bağlı. Ne vakittir meyve vermiyor gariban. Lanetlisiniz diyor babası. Sen de, o ağaçta! Boy aynasında kendine bakıyor. Dolaptaki sarı kadın peruğunu takıp, pembe payetli, tüylü etolü boynuna doluyor. Alaycı çakır gözlerinden tiksiniyor. Midesi bulanıyor.

Sandaldan kıyıdaki ışıklı lokantaları seyrediyorum, kendi hüzünlü yalnızlığımı unutarak. Sanki bir buhurdanlıktan çıkan buhar misali kahkahalar sarıyor etrafı. En çok bu kahkahalara hayranım. Nevra hep güler. Bir tek o güler. Sonra Ediz’i düşünüyorum. Eve varmıştır çoktan. Keşke gitmesine izin vermeseydim, huzursuzlaşıyorum. Gidip geri getirmeyi düşünüyorum, vazgeçiyorum sonra. Babasının bilmem kaçıncı uykusunda olduğunu düşününce biraz olsun ferahlıyorum. Işıklar bir yaklaşıp bir uzaklaşıyor. Fenerin ışığı kayalıkları aydınlatıyor bu kez. Seviyorum sandalda uyumayı.

Nevra’nın bitkin gölgesini seyrediyorum. Ağlıyor. İlk kez ağlarken görüyorum onu. Taze toprakla kabartılmış mezarın başına çöküyor. Avucundaki topraklar parmaklarının arasından akıyor. “Neden?” diyor. Başını kaldırıp gözlerime bakıyor. “Keşke son kez görebilseydim onu, son kez.” Soğuk soğuk terliyorum. Yutkunuyorum, cevap veremiyorum. Kalabalık dağılıyor. Herkes bir bir gidiyor. Yalnızlığımızla baş başayız yine.

Yaz güçlü bir yağmurla terk ediyor bizi. Hazan kapıları zorluyor usul usul. Her gece Ediz’i görüyorum rüyamda. Öfkeliyim, bağırıp çağırıyorum çekip gittiği için. Küfrediyorum. Uyanınca acım hafiflemiyor. Özlüyorum.

Sandaldayız. Gece sakin. Gökyüzünde tek tük yıldızlar. İçmeliyim. İçip, zilzurna sarhoş olmalıyım. Zulada sakladığım şarabı dikiyorum kafama. Sonra Nevra’ya uzatıyorum şişeyi. Nevra montunun cebinden kıvrılmış bir kitap çıkartıp bana uzatıyor. “Dün Edizlere gittim. Odasına girdim. Hatıra bir iki şey aldım. Bu da senin payına düşen.” Başucu kitabı. En sevdiği roman kahramanı. Nevra’yı kolundan kavrayıp “Acele edersek son otobüse yetişiriz.” diyorum. Gözleri ışıldıyor.

Son otobüse bilet alıyorum. Üç kişilik.

Koltuğa sırtımı dayayıp kitabı okumaya başlıyorum. “ İntihar etmeyeceksek, içelim bari!” *

* Adalet Ağaoğlu (Bir Düğün Gecesi, s.1

Yorumlar (0)
Zülay'dan

Bu kez düşmekten değil, kalkmaktan söz edeceğiz. ‘Bana bir kaldıraç verin, dünyayı yerinden oynatayım.’ demiş Arşimet. Dünyayı ona bırakalım. Biz insanın düşüp her seferinde nasıl olup da yeniden ayağa kalkabildiğinden, kalkmaya çalıştığından bahsedelim. Biraz fizikten, biraz hayattan, biraz da benim hayatımdaki kaldıraç kuvvetinden…

Fizikte kaldıraç, küçük bir kuvvetle büyük bir ağırlığı yerinden oynatmanın yoludur. Mesele yalnızca ne kadar güçlü olduğunuz değil, desteği nerden aldığınız, kuvveti nereye ve nasıl uyguladığınızdır. Hayat da böyle değil mi?

Koca bir dağı yerinden oynatamayacağımızı düşünürüz. Oysa doğru noktaya dokunduğumuzda, yıllardır taşıdığımız bir yük hafifleyiverir. Bir söz, bir bakış, bir elin omzumuza dokunuşu… Kimi zaman küçücük bir şey, içimizde kocaman bir değişimin kapısını açar.

Hayatımızın en güçlü kaldıraçlarından biri duygularımızdır. Hele bir de o duyguları harekete geçiren, içimizdeki ışığı yeniden yakan insanlar varsa… Değmeyin keyfimize! İnsanların hayatına dokunmak için onları değiştirmeye çalışmak gerekmez; kendilerini hatırlatmak yeterlidir. İçlerinde zaten var olan gücü görmelerine yardımcı olmak…

Çünkü insan kendi ağırlığının altında ezilir; bir başkasının varlığıyla yeniden doğrulur. Birinin inancı diğerinin cesareti, birinin neşesi ötekinin umudu olur… Ve insan anlar ki her şeyi tek başına yapmak zorunda değildir. Benim hayatımdaki kaldıraç kuvvetim mi? Canım kızım… Varlığına her daim şükrettiğim, hayatımda oluşunu kendime büyük bir şans saydığım güzel kızım. Endişemin de neşemin de en tatlı eşlikçisi.

Yorgunluktan pes etmek üzere olduğum bir gün, gözlerimin içine bakıp söylediği o kısacık cümle—“Sen bunu yapabilecek birisin anne”—tam da o destek noktasına uygulanan büyüleyici bir kuvvet gibiydi. Altı üstü beş kelime… Ama tam da ihtiyaç duyduğum anda, tam da doğru yere uygulanan bir güç.

İnsan büyüdükçe her şeyi bildiğini sanıyor ama hayat, en güzel derslerini hiç beklenmedik yerlerden veriyor. Bir evlat, annesinin yalnızca kalbini değil, cesaretini de büyütüyor. Meğer kaldıraç dediğimiz şey yalnızca bir ağırlığı kaldırmaya yaramıyormuş. İnsanın içindeki umudu, yaşama sevincini, yeniden başlama isteğini de kaldırıyormuş. O hâlde mesele yalnızca ne kadar güçlü olduğumuz değil, gücümüzü nereye koyduğumuz… Çünkü aynı güçle birini kırabilir ya da ayağa kaldırabiliriz. Bir cümleyle bir kapıyı kapatabilir, başka bir cümleyle yepyeni bir kapı açabiliriz.

Bir insanın hayatını değiştirmek için ona akıl vermek değil, inanmak gerekir. Bütün mesele, doğru zamanda doğru yerde olabilmektir. Bir düşünün… Sizi desteğiyle ayağa kaldıracak güç, sandığınızdan çok daha yakında olabilir. Bir insanın sesinde, bir çocuğun gülüşünde ya da aynaya baktığınızda yeniden görmeniz gereken o güçlü insanda.

Unutmayın; hayatı değiştirmek için dünyayı yerinden oynatmanız gerekmez, yalnızca doğru noktaya dokunmanız yeter. Kocaman bir teşekkür sana, canım kızım… Hayatımın en güzel destek noktası olduğun, bir gülüşünle, bir sözünle ya da yalnızca varlığınla beni yeniden ayağa kaldırdığın için…

Yorumlar (0)

Sinekkuşu

Paralaks

Sevim Yücel - Paralaks

Aztek inancına göre savaş alanında ölen cesur savaşçılar sinek kuşu olarak geri dönerler. Sinek kuşları zamanda ileri ve geri hareket edebilirler; saniyede 80 kez kanat çırpacak kadar hızlıdırlar ve aşk, özgürlük ile şansı simgeledikleri düşünülür.

Roman, zamanda ileri ve geri anlatımlarla katmanlar halinde kurgulanmıştır. Biz de baş karakterimiz Marco’nun yaşamına bir sinekkuşu gibi zamanda ileri ve geri giderek tanıklık ediyoruz.

Marco, ailenin ortanca çocuğudur. "Mimar olan annesi baştan ayağa düşünce ve devrimdir; mühendis olan babası ise hesap ve işlem adamıdır." Kesinlikle bir arada olmaması gereken bir ikilidirler. Bu ilişkide sevgi vardır ama tek yönlüdür. Marco’nun özünü yaralayan bu sevgiyi, kadın hiçbir erkekte bulamayacağı için bu ilişkiye ve mutsuzluğa mıhlanmıştır.

Duvarlarından mutsuzluk sızan bu ailenin içinde, durumun farkına varmadan büyümüştür Marco. O, annesinin sinekkuşudur. Gelişen kişiliğine babasının tahammülsüzlüğü, annesinin ise tedirginliği damga vurmuştur

Hiç bitmeyen bir aşkla bir kadını sever Marco, ama bir araya gelemezler. Başka bir kadınla evlenir ve diş hekimi olarak çalışır; bir kızı vardır. Kızı üç buçuk yaşına geldiğinde, mutfak masasındaki kahvaltı sırasında babasıyla bir sırrını paylaşır:

Sırtında bir ip olduğunu düşünmektedir. Bu ip en yakın duvarda sona eriyordur. Arkasından geçen insanlar ipe dolanmasınlar diye sırtını duvara yaslaması gerekiyordur; ama babasına, *"Sen hiç benim arkamdan geçmediğin için sorun olmuyor,"* der. Bu algı bozukluğu, aslında babayı kaybetme korkusudur.

Ben kitabın en çok bu yönüyle ilgilendim; Marco’nun kızının sırtındaki iple... Terapi ile bir şekilde kaybolan bu ipin, koşullar değişince tekrar ortaya çıkmasıyla; güvende olmak, zarar vermemek ve zarar görmemek için hep bir duvara sırtını dayamak zorunda kalmasıyla... Bir gün her şey yoluna girdiğinde, hayata tutunmak için ipe sarıldığında ise ip kopar…

Sinekkuşunun "hızlı kanat çırpma ama havada asılı kalma" özelliği gibi Marco da aslında bir yerde asılı kalmıştır; ne annesinin mutsuzluğundan kopabilmiştir ne de sevdiği kadına kavuşabilmiştir. Bu durağanlık (asılı kalma hali) kitabın özünü oluşturur.

Kızının ipi ile sinekkuşu arasında kurulan simgesel bağ; özgürlük ile aidiyet ve korku arasındaki keskin karşıtlıkla derinleşir. Sinekkuşu havada özgürce ve sınırsızca süzülürken, kızın sırtındaki ip onu bir duvara bağımlı kılmaktadır. Özgürlüğü simgeleyen sinekkuşunun aksine, bu ailenin kuşakları; Marco’nun yaşamındaki arayışa, şansa ve zamansal hızlara rağmen simgesel olarak sanki sırtlarını hep bir duvara dayayarak yaşamak zorunda kalmışlardır. Tam da bu yüzden, hayata tutunmak için sarıldıkları o ip koptuğunda, asıl gerçekle ve kendi boşluklarıyla yüzleşmek zorunda kalırlar.

Yorumlar (0)

Futbol Topu

Küçük Şeylerin Hikâyesi (Hayatın gözden kaçan ayrıntılarına dair denemeler)

Küçük Şeylerin Hikâyesi

Hayatınızda her şeyin mükemmel gittiğini düşündüğünüz, "İşte şimdi kazandım!" dediğiniz o büyülü anı hatırlıyor musunuz? Tam turnayı gözünden vurduğunuzu, o hayalini kurduğunuz aşkı yakaladığınızı ya da kariyerinizin en büyük hamlesini yaptığınızı hissettiğiniz o saniyeyi… Ve hemen ardından, görünmez bir elin tüm sevincinizi boğazınıza dizdiğini?

Eğer bu duyguyu tatmışsanız, hayatın o en ironik, en amansız kuralıyla çoktan tanışmışsınız demektir: Ofsayt.

Bugün size büyük olayların, şaşaalı başarıların ya da manşetlere çıkan zaferlerin değil; bir mahalle arasında sönen eski bir futbol topunun ve belki de o topun arkasında gizlenen kendi hikâyemizin fısıltılarını duyurmak istiyorum.

Sami Paşazade Sezai’nin Küçük Şeyler’de fısıldadığı gibi; hayatın asıl trajedisi, kimsenin dönüp bakmadığı o küçük detayların içine gizlenir. Tıpkı bir bahçe duvarının dibinde, yağmur sularının açtığı çamur göletinde sessizce bekleyen o eski meşin futbol topu gibi.

Üzerindeki altıgen dikişlerin bir kısmı sökülmüş, rengi sokağın isiyle griye dönmüştü. Oysa daha birkaç ay önce, mahallenin çocukları için dünyanın en kıymetli hazinesiydi. Sokak aralarında, iki taşın arasında kurulan o hayalî kalelerin tek hükümdarıydı. Çocuklar onun peşinden koşarken zamanı unutur, fırından yeni çıkmış ekmek kokularına karışan kahkahalarla sokağı inletirdi.

Sonra, bir gün…

Hayatın en acımasız kurallarından biri usulca çekiliverdi aralarına.

O akşamüstü, mahallenin en yetenekli ve en sabırsız çocuğu Ali, yapıp yapabileceği en mükemmel koşusunu yaptı. Sokağın tozunu dumanına katarak, hayatın belki de ona sunduğu en güzel pası yakalamak üzere ileri fırladı. Kalp atışları muazzam bir zafere ritim tutuyordu. Henüz savunma çizgisi ne olduğunu anlamadan, bomboş pozisyonda topla buluştu. Ali, meşin topa ayağının içiyle öyle zarif, öyle sert dokundu ki... Top, kalecinin çaresiz bakışları arasında tam doksana süzüldü ve iki taşın arasından geçerek gol oldu.

Ali kollarını açıp sokakta zafer turu atıyor, arkadaşları onun üzerine doğru koşuyordu. On iki yıllık ömrünün en mutlu, en zirve anıydı. İşte tam o saniyede, hayatın ironik ve gizli hakemi düdüğünü çaldı. Karşı takımın çocukları ellerini havaya kaldırmış bağırıyordu: "Ofsayt! Pas atıldığında çoktan çizgiyi geçmiştin!"

Ali’nin müthiş hevesi, hedefe olan körü körüne aşkı, durması gereken o ince çizgiyi bir milimle aşmıştı. Fazla istekliydi, fazla acele etmişti. Attığı gol dünyanın en güzel golüydü belki ama “zamanlaması” yanlıştı. Pozisyon iptal edildi.

Yol kenarındaki kaldırımda oturup bir yandan çekirdeklerini çitleyip bir yandan çocukları seyreden kadınlar ise bu gürültüye anlam veremeyerek birbirlerine bakıp fısıldaştılar: "Ne oldu şimdi? Çocuk topu tam yerine mi atmamış? Neden saymadılar?"

Erkeklerin ömür boyu üzerine teoriler kurduğu, hayatın en büyük trajedisi saydığı o "doğru şeyi yanlış zamanda yapma" lanetine, belli ki kadınlar bambaşka bir pencereden bakıyorlardı. Belki de kadınların gözünde hayat, erkeklerin kendi kendilerine icat ettiği bu mekanik hesaplara, milimetrik çizgilere hapsedilemeyecek kadar büyük ve yaşanmaya değerdi. Onlar için top kaleye girmişse girmişti, emek verilmişse verilmişti. Arkadaki gizli hesaplar, pasın atıldığı saliseler ve o görünmez sınır çizgileri hayatın coşkusunu gölgeleyen boş detaylardan başka bir şey değildi. Kadınlar, ânın güzelliğini ve emeğin kendisini sarıp sarmalayıp sonuca bakarken; erkekler o görünmez çizginin ironisinde boğulup kalıyordu.

Oyunun kuralı gereği, ofsaytın cezası olarak top rakip takıma, yani sokağın sonundaki huysuz ihtiyarın bahçe duvarının tam dibine bırakıldı. Endirekt serbest vuruş kullanılacaktı. Rakip takımın çocuğu hırsla topa abandığında, meşin yuvarlak bu kez o uğursuz bahçenin yüksek duvarlarını aşarak içeri düştü. İhtiyar, topu bir daha geri vermedi, bahçenin en karanlık köşesine, unutulmuşluğun içine fırlattı. Ve böylece dünyanın en estetik golü, tabelayı değiştiremeden yok olup gitti.

Top, orada durdukça sönmeye başladı. Tıpkı insanların büyük umutlarla ve erken bir coşkuyla başlayıp, hayatın sert zamanlama duvarlarına çarparak sönen hevesleri gibi. Çocuklar bir süre o duvarın ardına, ellerinden alınan o haksız pozisyona özlem dolu gözlerle baktılar; sonra her biri kendi hayatının "VAR" incelemelerine takılıp başka yönlere dağıldı. Kimi babasının dükkânında çırak oldu, kimi ekmeğinin peşinde başka şehirlere savruldu.

Şimdi dürüst olalım ve arkamıza yaslanıp düşünelim.

Kaçımız iş hayatında, ilişkilerimizde ya da hayallerimizde dünyanın en estetik golünü attık da o gol sırf "zamanlama" yüzünden iptal edildi? Kaçımız çok sevdiği birine tam kalbini açmışken, hayatın yan hakemi tarafından "Çok heveslendin, şimdi geri dön" restiyle durduruldu? Kaçımızın gecesini gündüzüne katarak verdiği emekler, o huysuz ihtiyarın bahçesinde sönmeye terk edildi?

Ofsayt, hayatın bize bir şeyi ne kadar çok istediğimizi değil, doğru çizgide ne kadar sabırla bekleyebileceğimizi öğretme şeklidir. Sönen o meşin top, hâlâ bir yerlerde sizin o en güzel fakat geçersiz golünüzün yasını tutuyor olabilir.

Çünkü belki de hayat, sadece doksana vurmakla övünenlerin değil; bayrağın ne zaman kalkacağını bilerek doğru zamanda koşanların oyunudur..

Yorumlar (0)

Arkası Yarın: L I

Görme Biçimleri

Görme Biçimleri

6. BÖLÜM: EŞİK

Kapalıçarşı’nın devasa kapısından dışarı çıktığımda gökyüzü kurşuni bir karanlığa bürünmüştü. Yağmur, şiddetini artırarak şehri bir perde gibi örtmüştü. İnsanlar saçak altlarına sığınmak için telaşla koşuştururken kalabalığın arasından sıyrılan bir adam omzuma sertçe çarptı.

Sarsıldım; dengemi toplamak için bir duvara tutunurken adamın hızla uzaklaşan siluetine baktım. O an, sağ elindeki gümüş yüzük parladı: Ouroboros. Kendi kuyruğunu ısıran yılan...

Muhafızlar sandığımdan çok daha yakındı. Onlar için yılan sadece bir simge değil; hem koruyucu hem de yok edici bir güç, cehaletten bilgeliğe geçişin, saf olmayanın safa dönüşmesinin —simyanın— kadim döngüsüydü. Gizli bilgiye giden yol, bu döngüye girmekten geçiyordu. Zihnimin derinliklerinden tozlu bir cümle su yüzüne çıktı: “Non omnis figura sigillum est. Sed omne sigillum figuram abscondit.” (Her şekil mühür değildir. Ama her mühür bir şekli saklar.)

Birden duraksadım. En büyük hatamı anlamıştım: Ben sürekli mührü bir yazı gibi okumaya çalışıyordum. Oysa mühür okunmak için değil, bir şeyi maskelemek için oradaydı. Harfler birer mesaj değil, birer perdeydi. Eğer Ouroboros dört yönü işaret ediyorsa bakmam gereken yer harflerin kendisi değil, onların işaret ettiği geometrik boşluklardı.

Hızla Beyazıt Devlet Kütüphanesi’ne yöneldim. İçerideki sessizlik her zamankinden daha ağır, daha tekinsizdi. Koleksiyoncunun sözlerini düşünerek Agrippa’nın kaynak gösterdiği o çok eski kataloğu rafların arasından çekip çıkardım. Saatler süren taramanın ardından cildi dökülmek üzere olan bir not buldum: Ex Bibliotheca Constantinopolitana. (Konstantinopolis Kütüphanesi'nden.) Hemen altında, kanımı donduran o kısa ifade yer alıyordu: “Clavis non in litteris est.” (Anahtar harflerde değildir.) Ve sayfanın en altında yine o iki harf: L.I.

Masanın üzerindeki fotoğrafa bakarken aniden duraksadım. 'L' ve 'I' harfleri... Orta Çağ'da bu harfler sadece ses değil, sayı da olabilirdi. Latince L (50) ve I (1)... Toplamda 51. Floransa'daki bu fresk, bir kelimenin sonu değil, bir listenin 51. maddesiydi. Eğer bu bir dökümse, 51. madde Floransa’ya kaçırılan zambak simgeli o kutsal emanetti. Ama döküm burada bitmiyordu. Bir sonraki sayıya, 52'ye ulaşmam gerekiyordu. 52... Yılın haftaları mı? Yoksa kutsal bir döngünün tamamlanışı mı?

Nefesim daraldı. Floransa’daki fresk bir kaynak değil, bu tuhaf zincirin görünen son halkasıydı. Asıl "eşik" buradaydı, İstanbul’daydı. Başımı kaldırdığımda kütüphanecinin masasının boş olduğunu fark ettim. Koca binada benden başka kimse kalmamıştı. Yağmurun dışarıdaki gürültüsü, içerideki mutlak sessizliği daha da ezici kılıyordu. Beyazıt Kütüphanesi kataloğunda aynı kayıt üç kez karşıma çıktı: Nicetae Choniatae Historia. Aynı eser, üç farklı nüsha... Ama üçüncü nüshada bir açıklama vardı: “Folium LII deest.” (52. yaprak eksik...)

Aniden, kütüphanenin o devasa ana kapılarının büyük bir gürültüyle kapandığını duydum. Yankı koridorlarda dalgalanırken elektrikler kesildi. Karanlık, mürekkep gibi odaya yayıldı. Binlerce kitabın sessiz tanıklığında, devasa bir mezarın içinde hapsolmuştum.

Telefonumun zayıf ışığını önüme tuttum. Adımlarımın sesi kütüphanenin yüksek tavanında yabancı birinin ayak sesleri gibi yankılanıyordu. Çıkış yolu kapanmıştı; ya da belki de asıl yol, karanlığın tam kalbindeydi.

...

Sürecek...

Yorumlar (0)

VOM VOMITORIUM

Sanatın gücüne ve kültürün toplumsal değişimdeki rolüne inanan bir grup yazar ve sanatseverden oluşmaktadır. Topluluk üyeleri edebiyat, tiyatro, müzik, resim ve diğer sanat dallarında yeteneklerini birleştirerek insan deneyimine odaklı eserler üretmektedir. Ticari bir amacı olmayan grup, Cumhuriyet değerlerine bağlı kalarak sanatsal özgürlüğü teşvik eden bir platform sunmaktadır.

VOM VOMITORIUM, farklı etkinliklerle geniş bir kitleye ulaşmayı hedeflemektedir. Hem sanatsal üretimlerle hem de toplumsal etkileşimleriyle kültürel ve sanatsal zenginlik yaratmaya çalışan bir topluluktur.

VOMITORIUM kelimesi, ilk olarak MS 4. yüzyılda Romalı yazar Macrobius tarafından kullanılmıştır. Bu terim, seyircilerin amfitiyatrolardaki koltuklarından hızla çıkmalarını sağlayan geçitleri tanımlamak için kullanılmıştır. Aynı şekilde, VOM, sanatseverlerin sanatla buluşmasını hızlı ve etkili bir şekilde sağlayan bir geçit olmayı amaçlamaktadır.